Chcesz legalnie sprzedawać domowy ser? Masz dwie główne ścieżki: RHD (Rolniczy Handel Detaliczny) i MOL (działalność marginalna, lokalna i ograniczona). Poniżej najważniejsze fakty, limity i różnice w jednym miejscu.
Rolniczy Handel Detaliczny to uproszczona forma działalności dla rolników. Pozwala produkować żywność w całości lub w części z własnego gospodarstwa (roślinną i zwierzęcą) i sprzedawać ją bezpośrednio konsumentom końcowym, a także — w pewnych warunkach — zakładom handlu detalicznego.
Działalność marginalna, lokalna i ograniczona to uproszczona forma produkcji i sprzedaży produktów pochodzenia zwierzęcego (mięso, produkty mleczne, jaja, potrawy) dla małych producentów. Opiera się na limitach ilościowych i obszarowych.
| Cecha | RHD | MOL |
|---|---|---|
| Zakres produktów | roślinne i zwierzęce | tylko pochodzenia zwierzęcego |
| Pochodzenie surowca | w całości lub części z własnego gospodarstwa | niekoniecznie własny surowiec |
| Główny limit | przychód 100 000 zł/rok (zwolnienie z PIT) | ilościowy — mleczne ok. 0,5 t/tydzień |
| Rejestracja | Sanepid (roślinne, 14 dni) lub weterynaria (zwierzęce, 30 dni) | powiatowy lekarz weterynarii, 30 dni |
| Obszar sprzedaży | roślinne — szerzej; zwierzęce — ograniczenia obszarowe | województwo lub sąsiednie powiaty |
| Co | Wartość |
|---|---|
| Limit przychodu RHD (zwolnienie z PIT) | 100 000 zł / rok |
| Dawny limit RHD (przed 2022 r.) | ok. 40 000 zł / rok |
| Limit MOL — produkty mleczne | ok. 0,5 tony / tydzień |
| Zgłoszenie do Sanepidu (produkty roślinne, RHD) | ≥ 14 dni przed startem |
| Zgłoszenie do weterynarii (produkty zwierzęce, RHD/MOL) | ≥ 30 dni przed startem |
Prowadzenie ewidencji sprzedaży jest obowiązkowe. Każdy wpis powinien zawierać:
Warto dodatkowo liczyć przychód narastająco, żeby pilnować limitu 100 000 zł. Gotowy rejestr sprzedaży RHD (z automatycznym sumowaniem i pilnowaniem limitu) znajdziesz w aplikacji Fermly — Rejestr RHD, a krok po kroku opisuje to System Ewidencji.
RHD = produkcja z własnego gospodarstwa (roślinne i zwierzęce), limit przychodu 100 000 zł/rok. MOL = tylko produkty zwierzęce, limity ilościowe (mleczne ~0,5 t/tydzień) i obszarowe.
Ser jest produktem zwierzęcym → powiatowy lekarz weterynarii, min. 30 dni przed startem.
100 000 zł przychodu rocznie ze zwolnieniem z podatku dochodowego.
Sprzedaż bezpośrednia obejmuje wyłącznie produkty nieprzetworzone z własnego gospodarstwa (surowe mleko, jaja, miód, warzywa). RHD pozwala sprzedawać także produkty przetworzone, np. sery. Ser sprzedasz więc tylko w ramach RHD, a surowe mleko lub jaja — w obu formach. Obie można prowadzić naraz, ale każda wymaga osobnej rejestracji.
Potocznie „numer RHD" to Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny (WNI) nadawany przez powiatowego lekarza weterynarii przy rejestracji produkcji żywności pochodzenia zwierzęcego lub złożonej (np. serów). To ciąg cyfr oznaczających m.in. województwo i powiat. Przy rejestracji wyłącznie roślinnej w Sanepidzie WNI nie jest nadawany.
Przy sprzedaży konsumentowi na targu nie musisz wystawiać faktury ani paragonu (na życzenie można wystawić odręczny rachunek). Rolnik ryczałtowy prowadzący RHD jest też zwolniony z kasy fiskalnej niezależnie od obrotu. Obowiązkowy jest tylko wewnętrzny dokument — ewidencja sprzedaży.
Tak. Czynny podatnik VAT (sklep, restauracja) kupujący produkty od rolnika ryczałtowego wystawia fakturę VAT RR i dolicza 7% zryczałtowanego zwrotu podatku do ceny netto. Przetworzone produkty RHD, w tym ser, są produktami rolnymi w rozumieniu ustawy o VAT (art. 2 pkt 20 odsyłający do art. 20 ust. 1c PIT). Warunkiem jest zapłata przelewem i oświadczenie o statusie rolnika ryczałtowego.
Zasadniczo nie. Do przychodu 100 000 zł rocznie RHD jest zwolnione z podatku dochodowego i nie wymaga zgłoszenia do US ani deklaracji. Po przekroczeniu 100 000 zł nadwyżkę można opodatkować ryczałtem 2% (oświadczenie do naczelnika US), a rozliczenie składa się rocznie na PIT-28.
⚠️ Strona ma charakter informacyjny i edukacyjny. Przepisy się zmieniają — przed rozpoczęciem działalności zweryfikuj aktualne wymagania u właściwego powiatowego lekarza weterynarii lub w stacji sanitarno-epidemiologicznej oraz w aktualnych aktach prawnych.
Zobacz cały dział Prawo →